Op deze woensdagmiddag ruim voor half twee druppelen ze één voor één binnen bij de Maalderij in Heino. De mannen en vrouwen van het klassieke koor Heino Vocaal. Hoi! Hallo! Goeiemiddag! Het klinkt opgewekt, er wordt gelachen, even bijgepraat, een hand op een schouder. Het is weer tijd om te repeteren.
Voorzitter Nellie Verhoef loopt rond, groet iedereen. Ze draagt al meer dan tien jaar de verantwoordelijkheid voor het voortbestaan van het koor. Heino Vocaal is van oorsprong een klassiek christelijk gemengd koor. Denk aan liefdesliederen van Brahms, gedragen, gelaagd, niet per se publieksvriendelijke meezingers. “Daar doen we nu soms concessies in”, zegt Nellie. Zoals met kerst, toen het koor een sing-in organiseerde. Bekende liederen, het publiek mocht meezingen. “Dat werkt. Maar het blijft zoeken naar balans.” Nellie denkt terug aan een paar jaar geleden, toen trok het koor alles uit de kast om nieuwe leden te werven. “Acties, we hebben optredens naar buiten verplaatst, het repertoire aangepast, overal waar maar publiek te vinden was, lieten we ons horen. Alles om nieuwe leden te trekken”, vertelt ze. “Maar helaas, zonder resultaat.”
De twintig stoelen in het zaaltje van de Maalderij staan al klaar in een halve cirkel, gericht op het podium. Als de aanwezigen hun plekje hebben ingenomen, verschijnt dirigent Joan Jonkman, achter de piano. Ze leidt het koor inmiddels al zeventien jaar. “We gaan beginnen”, zegt ze, terwijl ze ritmisch in haar handen klapt. Het geroezemoes verstomt. Hier en daar een slok water, een lurk aan een bidon. Dan de warming up. Met zijn allen pruttelen ze met hun lippen en neuriën: “Brrrrrrrrr. Prrrrrrrr.” De stemmen volgen de piano. Joan mist een toets, harde lach. Dan weer concentratie. “Nooo, nooohooo…” De toonladder klimt omhoog, steeds voller, steeds zekerder. “Nu alleen de dames!” Joan geeft aanwijzingen. “Nu de heren en dan de sopranen, alten en achterin de bassen.”
Mannen
“En toen ineens”, zegt Nellie, “In 2024 meldden zich nieuwe leden. Twee dames, vier heren. Precies wat het koor nodig had. Nieuwe aanwas, het is van levensbelang. Om de balans te houden qua stemmen, maar ook om het koor financieel draaiend te houden. Een dirigent, een oefenruimte, bladmuziek. We kunnen dat niet alleen van de contributie doen”, legt Nellie uit. “Dus moeten we iets terugdoen voor de maatschappij, dan kunnen we aanspraak maken op bepaalde subsidies.” Optreden dus. Zichtbaar zijn. Hoorbaar zijn. Al wringt dat soms met het karakter van het koor. Intussen is de repetitie onderbroken. Nog even nakletsen over het laatste optreden van Heino Vocaal, in de Plaskerk in Raalte. Over de opnames die dirigent Joan daarvan liet maken roept iemand uit de groep: “Gaan die rechtstreeks naar de NOS?” Schaterlach vult de ruimte. “Ik heb ze zelf nog niet eens terug- geluisterd”, geeft Joan toe. “Maar dat komt goed. We gaan verder. Mannen, de bassen eerst.” Daarna de tenoren. “Daar kunnen we er meer van gebruiken”, merkt Joan op. Ze kijkt de ruimte rond. “We kunnen van alle stemmen meer gebruiken. Schrijf dat maar op.” Dan gaat de hele groep staan. Bladmuziek omhoog. Een aftel. Een inzet. De stemmen bouwen op, groeien, dragen elkaar. Samen zingen, samen werken naar iets moois. Het klinkt prachtig.
Toch is niets vanzelfsprekend. Het oefentijdstip werd aangepast, van maandagavond naar woensdagmiddag om de dirigent te kunnen behouden. Met als gevolg dat jongeren moeilijker kunnen aansluiten. “Dat realiseerden we ons pas later”, zegt Nellie. “Maar je maakt keuzes om verder te kunnen.” Zo zoekt de voorzitter ook naar verbinding, naar samenwerkingen, met het Sallands Vrouwenkoor in Wijhe, met muziekvereniging Ons Genoegen, met culturele evenementen in de regio. Zo zong het koor een koorvesper in de kloosterkerk van Nieuw Sion in Diepenveen en staan er binnenkort optredens gepland tijdens IkToon, in de beeldentuin van het Nijenhuis. Twee keer optreden op zondagmiddag 7 juni, langs een route van kunst en muziek. “Dat soort dingen heb je nodig”, zegt Nellie. “Verbinding. Zichtbaarheid. Daarmee stellen we onze toekomst veilig.”
In de Maalderij klinkt opnieuw een akkoord op de piano. De stemmen vallen in. Tijdens de mooie samenzang blijkt waar het echt om draait. “Zingen doe je omdat je van zingen en van muziek houdt”, zegt Nellie. “En het samenzijn. We werken samen ergens naartoe en onderweg leer je elkaar kennen. De toekomst? Dat weten we niet. Maar we gaan door tot het einde. Zo hebben we het samen afgesproken.”
